IJsthee

Ik heb het jaren gedronken, van die pakken van Liptonice of Nestea, eigenlijk niet eens zo lekker, maar bij gebrek aan beter… als je niet zo’n limonadedrinker bent, en al zeker niet mer koolzuur, is er – behalve water – weinig alternatief.

Onze laatste vakantie stond er in het hotel op het ontbijtbuffet, naast het rijtje – je kent het wel: jus d’orange, multisap, melk enzo ook ijsthee “homemade icetea”! Lekker, verfrissend, niet al te zoet. Ik was er helemaal ‘verslaafd’ aan.

dscn5587

Het Cyprus-hoekje bij het ontbijtbuffet, daarnaast stond die overheerlijke icetea!

Thuisgekomen bedacht ik me dat dat ook best zelf te maken moet zijn, helemaal je eigen smaak, zo sterk of zo zoet als je maar wilt.
Dus aan het experimenteren geslagen!

Ik heb de volgende producten gekocht: zoethoutstokjes, gedroogde sinaasappelschilletjes,  oranjebloesem & rozenbloesem, gedroogde gemberstukjes, steranijs, venkelzaad en kaneelstokjes.
De basis is steeds 1 liter kokend water + 1 zakje gewone thee.
Mijn eerste probeersels:
3 lepels oranjeschillen + 2 lepels gember + 1 steranijs met agavesiroop = lekker, maar niet uitgesproken /5 steranijs (proef je nauwelijks) + 1 stokje zoethout (proef je wel) – vergeten te zoeten = flauwe smaak /volle lepel rozenknopjes & idem oranjebloesem, met agavesiroop, beter dan de vorige… / veel gember, lekker, maar behoorlijk pittig! mag dan ook wel wat zoeter dan gebruikelijk
Doe gewoon wat je lekker lijkt, experimenteer tot je je eigen smaak gevonden hebt!
Bijvoorbeeld voor een volle anijssmaak heb ik wel ca. 10 sterren nodig op een liter thee.
als je siroop gebruikt als zoetstof (i.p.v. suiker of aspartaam of zo) dan moet je wel steeds goed roeren –> zakt anders naar de bodem.
Moet sowieso sterker van smaak, als je ’t koud maakt, wordt de smaak minder (dat is nu eenmaal met alles zo).
Van gewone groene thee, zonder toegevoegde kruiden, proef je haast nix! Die zogenaamde sterrenmix werkt wel, maar ook hier meer gebruiken, doe rustig 2 zakjes in een pot.
indexsteranijs
En liefhebbers van muntthee – maar dat ben ik niet – kunnen daar natuurlijk ook net zo goed mee experimenteren.
Ik ben benieuwd te horen wat jullie voor combinaties bedacht hebben. Veel theeplezier!

Krootjes & bietjes, worteltjes & peentjes ??

Ik kom uit Rotterdam en weet niet beter dan dat deze groente krootjes zijn…

images

Wij aten ze vroeger thuis regelmatig, geschaafd, niet in plakken, dat vond m’n moeder niet lekker (en ik ook nog steeds niet), soms als stamppot met de aardappelen erdoor, maar altijd met gefruite uitjes erover en een speklapje erbij.

Toen ik later in andere delen van het land kwam te wonen, heb ik tot scha & schande beter (nee, niet beter: anders…) geleerd.

Kroot is een verbastering van het Franse carotte, wortel. In het Nederlands wordt het gebruikt als aanduiding van een knolgewas. In Vlaanderen is het naargelang de streek een synoniem voor biet of peen.

Uit: www.mijnwoordenboek.nl/dialect/rotterdams:
(rode) biet         kroot
(rode) bieten    krootuh
(rode) bietjes   kroten

en gelijk de volgende:
wortels               peentjes

Hetzelfde met worteltjes en peentjes dus… hoe moet ik ze in welke streek ook al weer noemen?
Peentjes (waspeen of bospeen al naar gelang van ’t seizoen) aten we trouwens met gestoofde vis en aardappel(puree). Moeders had zo van die vaste combinaties  ;-)
We aten ook hutspot, alleen noemden we het peen en uie, ja, zonder N.

index

En princessebonen voor sperziebonen, ook uit ’t woordenboek, die woorden gebruikten we volgens mij door elkaar, ik ken beide woorden, maar wist niet dat dat Rotterdams was…
Nog een leuke uit het woordenboek, ik ken het niet, want wij aten het niet: koeietiet voor uierboord. En pinda’s zijn olienootjes (aardnootjes is wat anders, dat zijn ongebrande pinda’s).
En met een speklap werd iets heel anders bedoeld (namelijk maandverband)

images1

Hoewel ik thuis geacht werd Algemeen Beschaafd Nederlands te praten, zijn er toch wel woorden ingeslopen, waarvan ik me helemaal niet realiseerde dat ze dialect waren, het waren voor mij als kind gewoon de juiste woorden voor de juiste producten…
’t Heeft ook heel lang geduurd voor ik die K in mart schreef, die hoorde daar niet… want die hoorde je niet!

marktkraam met o.a. aubergines
tja, deze groenten op deze marktkraam kenden wij vroeger niet… augergines, zoete aardappel en artisjokken (we aten ze in elk geval niet

 

 

   

 

 

Waarom konijnen nooit een bril dragen

Oud grapje… ik weet het. Omdat ze worteltjes eten en worteltjes zijn goed voor je ogen.
Maar waar komt zo’n verhaal nu vandaan?

In wortels (of peentjes, zoals ze in een groot deel van het land worden genoemd) zit caroteen of provitamine A, waarvan het lichaam zelf vitamine A kan maken, deze vitamine is van belang bij het zicht, o.a. tegen nachtblindheid, je ogen kunnen zich dan beter aanpassen in de schemer.
Dat geldt trouwens niet alleen voor wortelen, de kleurstof caroteen zit in alle plantaardige producten die oranje zien: mandarijnen, abrikozen, mango, maar ook in bloemkool, spitskool en bananen…

Wil je er trouwens meer over weten: http://www.goedvoorogen.nl
Op hun site vind je veel recepten met ingrediënten die gezond én goed voor je ogen zijn.

Deze keer alleen een link en geen recepten van mij, die komen de volgende keer weer.

 

 

Specerijenmengsels

Toen ik voor de eerste maal trouwde in 1977 hadden we nog van alles nodig voor het (beginnende) huishouden. Als ik nu terugdenk aan wat we toen kregen… ach na bijna 40 jaar is zowel mijn smaak als het assortiment keukenapparatuur behoorlijk veranderd. Gelukkig!

* het droogrekje van Tomado, want een droger hadden we nog niet
* de voorraadbussen van Brabantia in de toen “modekleur” bruin
* vleesfondue was ook zo’n modeding, in hete olie, dus in de zin van het woord geen fondue (want: niet ‘gesmolten’), daar schreef ik een paar blogs geleden ook al over
* filterzakjes – van Melitta -voor de koffie (snelfiltermaling), want van espressomachines had nog niemand gehoord, althans niet in Nederland!
* en van het geld in de enveloppen die we tijdens de receptie kregen, kochten we onze 1ste TV, klein, zwartwit en met sprietantenne, de kabel moest nog komen…

2016-07-30

Maar waar ik het eigenlijk over wilde hebben: het SPECERIJENREKJE.
Wie had het niet, in die jaren  ;-)
Gemalen specerijen & gedroogde kruiden in potjes in een houten rekje, aan de muur in de keuken. In het licht, in de warmte, de foutste plaats om ze te bewaren. En je gebruikte er meestal de helft niet van. Het hing er jaren, en gemalen of gedroogd zijn ze na een half jaar echt wel al hun smaak & geur kwijt! En ’t was bovendien ook een stofnest.

P1120208

En nu? Er is gelukkig steeds meer vers te koop: welke supermarkt heeft geen kruiden zoals peterselie, selderij, munt, koriander, dille, tijm, rozemarijn, salie en bieslook in het assortiment?
Die hebben we gedroogd niet meer nodig!
Specerijen is wat lastiger…

Even nog in ’t kort het verschil tussen kruiden & specerijen:
kruiden zijn ‘blaadjes’ van planten & worden meestal vers gebruikt. De uitzondering die me zo te binnen schiet is laurier: wel blaadjes, maar toch vaak gedroogd, tenzij je een plant in de vensterbank hebt staan. En ja, is een sprietje bieslook nu echt een blad? of een naaldje rozemarijn?
– overige platendelen noemen we specerijen, dat kunnen zaden zijn, of wortels, bloemen of boombast…
’t Is een grove schifting, maar kan er wat mij betreft mee door.

En hoe bewaren we die? Liefst heel! Dus: peperkorrels, karwij- & korianderzaadjes, hele pepertjes en kruidnagels, kaneelstokjes. En pas malen op ’t moment dat je ’t nodig hebt.
Dat malen kan natuurlijk heel authentiek in een vijzel, maar ook makkelijk in een koffiemolen, die je dan alleen voor dat doel gebruikt (tenzij je spicy koffie wilt)  ;-)

kruiden in de (koffie)molen

vijzel
vijzel

 

Koel en donker wegzetten, dus ín een keukenkastje, in goed afgesloten blikjes.

En nu dan een paar voorbeelden van mengsels die je zelf kunt maken, lekker vers samenstellen en direct de pan in!
* nasi-/bamimix: gelijke delen gember(poeder), knoflook(poeder), korianderzaad en laos(poeder), iets minder komijnzaad en kurkuma en nog iets minder chili(poeder). Groenten, vlees en rijst of mie erbij.
* shoarmamix: gelijke delen komijnzaad, paprika(poeder) en knoflook(poeder), iets minder kurkuma en korianderzaad en nog iets minder nootmuskaat en chili(poeder). Reepjes lamsvlees erbij en met sla en knoflooksaus in een pitabroodje serveren.
* goulashmix: veel paprikapoeder, gelijke delen kurkuma en uienpoeder, tijm, karwijzaad en piment. Laat het rundvlees in stukken lekker lang sudderen met uien en paprika’s. Serveer (als stoofpot) met rijst of aardappelpuree of als soep.
* cajunmix: gelijke delen knoflook(poeder), paprikapoeder, tijm en oregano en iets minder chili(poeder), uienpoeder en zwarte peper. Lekker over de kip.

Ik noem expres geen exacte hoeveelheden, ’t is altijd naar smaak, ga lekker experimenteren en noteer voor jezelf hoe je het lekker vindt.
Voor degenen die wel van rekenen houden: een theelepel is ± 1½gram en een eetlepel ± 5 gram.

Sommige specerijen krijgen meer smaak als je ze roostert, zoals koriander, venkel en komijn.
Doe je specerijenmix dus als eerste in de pan en doe de vochtige ingrediënten er pas bij als de specerijen hun geur & smaak “losgelaten” hebben.

Overigens heb ik ooit hele chilipepertjes in de (koffie)molen gemalen en de molen direct geopend… het poeder was zo fijn dat het rondstoof door de keuken, overal in kwam, m’n ogen, m’n neus, dat was geen pretje! Voorzichtig dus!

Wat is nou eigenlijk gezond eten?

Ik zag laatste een documentaire op TV over gezond eten op diverse plekken in de wereld. Bij het ene land hoorde je vertellen: de mensen zijn hier zo gezond omdat ze geen rood vlees eten. Bij het volgende land: de mensen zijn hier zo gezond omdat ze alleen maar rood vlees eten! Wie ’t weet mag ’t vertellen!

Lees verder Wat is nou eigenlijk gezond eten?

Remouladesaus

Remoulade(saus) vindt zijn oorsprong in de Franse keuken en wordt gemaakt op basis van mayonaise.  Deze saus wordt vaak verward met ravigottesaus, die oorspronkelijk trouwens ravigote heet.

De ingrediënten voor remoulade zijn mayonaise, mosterd, fijngesneden augurk, kappertjes, diverse tuinkruiden zoals peterselie, dragon en bieslook. Eventueel kun je daar nog aan toevoegen: wat fijngewreven ansjovis of ansjovispasta en fijngehakt hardgekookt ei.
Deze saus wordt traditioneel geserveerd bij gebakken vis, zoals kibbeling of lekkerbekjes –> zie mijn vorige blog!

Ravigote – abusievelijk ook wel “ravigottesaus” genoemd – komt uit de klassieke Franse keuken en wordt gemaakt op basis van vinaigrette. Hieraan worden kappertjes, tuinkruiden en gesnipperde ui toegevoegd. Deze dressing wordt opgediend bij bijvoorbeeld bladslagerechten. Ravigote wordt vaak verward met remoulade(saus).
Er is dan zelfs ook nog een warme variant – speciaal voor bepaalde runder- en kalfsgerechten en gevogelte – deze wordt gemaakt van een basis van kalfsvelouté met een gelijk deel witte wijn en wijnazijn. Hieraan worden dan weer de kappertjes, tuinkruiden en gesnipperde ui toegevoegd.

Zover wat Wikipedia er over zegt (vrij vertaald), de warme variant kende ik ook niet… maar wat er dus in elk geval in hoort te zitten: kappertjes, tuinkruiden en gesnipperde ui.
Heb ik er zelf deze keer ook wat van geleerd…  ;-)

En… even voor alle zekerheid “onderzocht”: als je op Google zoekt bij afbeeldingen op ravigottesaus, wat vind je dan? Ravigotte (in elk geval 1x goed geschreven: ravigote), Zie de plaatjes, of je de fles nu rechtop of op z’n kop zet! En slechts 1x remoulade. En ’t zal mij niet verbazen als de ingrediënten in alle gevallen vrijwel hetzelfde zijn, ze zien er tenminste allemaal uit als saus op mayonaisebasis.

ravigottesaus van AH
ravigottesaus van AH
ravigottesaus van Perfect
ravigottesaus van Perfect
remoulade van Kühne
remoulade van Kühne
ravigottesaus van Calvé
ravigottesaus van Calvé

Lees verder Remouladesaus

Wat is de overeenkomst tussen een lekkerbekje en een schnitzel?

Wel… eerst het verschil: in de ene zit vlees en komt van de slager en in de andere zit vis en komt van de visboer  ;-)

En nu, wat is de overeenkomst? Een veel te dikke paneer- dan wel beslaglaag. Jammer! en soms ook nog specerijen die ik niet zo lekker vind.

En dat is – in beide gevallen – zoveel makkelijker en best wel snel zelf ook te maken, lekker dun & luchtig, toch krokant en met precies die specerijen en hoeveelheid zout die jij lekker vindt!

Lees verder Wat is de overeenkomst tussen een lekkerbekje en een schnitzel?