Kruiden en specerijen

Tja, wat is eigenlijk het verschil tussen kruiden en specerijen? Vers of gedroogd? Inheems of uitheems? Is er misschien geen verschil? Het werkwoord kruiden gebruik je tenslotte ook als je specerijen aan een gerecht toevoegt… Het beste onderscheid lijkt mij ‘blaadjes’ en ‘andere onderdelen’ van een plant.

Blaadjes: van die fijne, zachte zoals peterselie, selderij, koriander, dille, dragon en basilicum tot de harde (soms houtachtige) rozemarijn en (meestal gedroogde) laurier, dat zijn kruiden.
Trouwens: Basilicum en andere kruiden die uit tere blaadjes bestaan, zoals koriander, beter snijden dan hakken. Tijm, rozemarijn e.d. kunnen het hakmes wel verdragen.

AfbeeldingAndere onderdelen van een plant:
vruchten/bessen (peper, jeneverbes, piment of allspice, maar ook vanille)
wortel (gember, laos, geelwortel ook kurkuma of koenjit genoemd)
stengel (citroengras)
zaden (mosterd, koriander, karwij of kummel, fenegriek, venkel)
zaaddozen – compleet met de zaden (kardemom)
zaadmantel (foelie is de zaadmantel van de nootmuskaat)
boombast (kaneel of het goedkopere cassia)
bloemknoppen (kruidnagel)
stampers (saffraan)
noten (nootmuskaat)
En ga ervan uit dat deze opsomming verre van compleet is.

Veel specerijen verliezen na verloop van tijd hun geur & smaak. Koop dus nooit teveel. En koop liever hele zaden dan gemalen poeder, die behouden langer hun smaak & geur. Voor het malen kun je een traditionele vijzel gebruiken, maar ik heb er een aparte koffiemolen voor – die ik dus niet meer voor koffie gebruik  ;-)

KERRIE
1 eetlepels komijnzaad, 1 eetlepel mosterdzaad, 1,5 eetlepel korianderzaad, 1 pijpje kaneel, 10 groene kardemompeulen, 7 kruidnagels, 1/3 bol nootmuskaat, 3-4 blaadjes foelie, 1 eetlepel peperkorrels, 1/2 eetlepel anzijszaad, 4 blaadjes laurier en 1 eetlepel fenegriek
Maar vooral: trek je niks van deze verhoudingen aan en doe als de Indiër zelf, daar zie je geen kerriepoeder in busjes in de winkel staan, iedere huisvrouw maakt haar eigen mengsel. Dus varieer en experimenteer!
En valt het je op dat het niet zo geel ziet als in de winkel, dat komt voornamelijk door de toevoeging van kurkuma (koenjit ofwel geelwortel), meer kleur dan smaak.
Deze specerijen komen het best tot hun recht als ze gefruit worden in olie. Dus je begint je curry met een specerijenmengsel in olie te bakken en daarna pas de andere ingrediënten aan toe te voegen.

En als je het over kerrie hebt, ook de GARAM MASALA niet vergeten:
4 eetlepels komijnzaad, 1,5 eetlepel koriander, 2 pijpjes kaneel van 5 cm, 10 groene kardemompeulen, 7 kruidnagels, 1/3 bol nootmuskaat, 1 eetlepel peperkorrels, 1/2 eetlepel anijszaad, 4 blaadjes laurier, 1 eetlepel fenegriek. Verder: zie hierboven. Eventueel met olie mengen = currypasta. En ook deze: fruiten alvorens te gebruiken.

Uit China: VIJFKRUIDENPOEDER
bestaat uit cassia (of kaneel), kruidnagel, steranijs, venkelzaad en (szechuan)peper. In sommige toko’s (of op de Zeedijk in Amsterdam) kant en klaar te koop. Maar ook goed zelf te maken (wederom in de koffiemolen!). Verhouding? Ook hier: uitproberen maar…

Nog even een handige aanvulling:
djahé = gemberpoeder
djinten = gemalen komijnzaad
ketoembar = gemalen korianderzaad
koenjit = gemalen kurkuma of geelwortel
galanga = laospoeder
sereh = citroengras

Gepubliceerd door

adavanderlindenculiblog

Liefhebber van lekker eten en koken (uit en/of thuis)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s